Pencereden Kar Geliyor

Türkiye’de daha çok çağdaşlık üzerinden giden bir tartışma (artık pek tartışan kalmamış olsa da) New York Times’a da konu olmuş. Tabii buradaki tartışma daha çok neyin doğru olduğu ve bunun devlet okullarında uygulanmasının anayasaya uygun olup olmadığı üzerine.

Elizabeth Weil’ın yazısına göre, bu konuda iki görüş var. Birincisi karışık eğitimden yana, diğeri ise buna karşı. Karışık eğitimden yana olanlar, bunun öğrencileri tektipleştirmeden uzaklaştıracağını düşünüyor. Öğrencilerin yalnızca kız veya yalnızca erkeklerle beraber okuduklarında kızlara ve erkeklere toplum içerisinde çeşitli roller belirleyeceklerini ve bunun da anayasadaki eşitlik ve ayrımcılık karşıtlığı ilkelerine aykırı olduklarını söylüyorlar. Özellikle, öğrencilerin zihinlerinde, ayrı eğitimin kızlara daha çok ev içerisinde roller belirleyeceğini, erkeklere ise daha çok çalışma hayatı içerisinde roller belirleyeceğini söylüyorlar. Bunlar zaten az çok bilinen şeyler.

Kız ve erkeklerin ayrı okumasını savunanların başında eğitimci, psikolog Leonard Sax geliyor. Sax’in bu konuda bir kaç kitabı da bulunuyor. Sax’in en önemli görüşü, kızların ve erkeklerin biyolojik olarak birbirinden farklı oldukları. Mesela erkeklerin daha çok harekete dayalı konuları daha kolay anladıkları ve genel olarak sınıf içerisinde hareketli olmak istediklerini söylüyor, Sax. Bunun bir örneği olarak da bir konuşma topundan bahsediyor. Her ne kadar çok detaylı bilgi olmasa da bu konuşma topuyla alakalı, sanırım konuşma sırası gelen öğrenciye bir top atılması ve elinde top olmayan öğrencinin de konuşma hakkının olmaması anlamına geliyor bu. Öğrencilere izin almadan konuştuklarında kızmak yerine, yalnızca elinizde konuşma topu varken konuşabilirsiniz demek sanırım daha kolay oluyor

Sax, kızların ise renklere ve kokulara karşı çok hassas oldukları ve aynı zamanda bir grup içerisinde bulunma hissine ihtiyaçları olduğunu söylüyor. Buna benzer daha birçok örnek de var. Mesela kızlara derste birbirleriyle konuşmalarının doğru olmadığını söylemenin pek anlamlı olmadığı, bunun yerine birbirleriyle daha düzenli ve pozitif bir şekilde ve takım ruhunu koruyarak konuşmaları öğretiliyor. Ayrıca kızlar derslerde yuvarlak masa etrafında oturtulurken, erkekler normal sıralarda oturtuluyor. Sax bu bilgiler ışığında kızlara ve erkeklere verilen eğitim verme metodunu yeniden dizayn etmiş ve bu konuda da seminerler düzenlemekte.

Lise hayatı boyunca hep bir erkek okulunda okumuş biri olarak çok ilginç geldi bu yazı. Her ne kadar bizde tartışmalar daha çok çağdaş olan budur şekliden dayatmalarla gitse de, bazı konuların bilimsel açıklamalarını görmek ilginç.

Yazının devamı burada.